Özdoyuran Ailesi

Nazmi Özdoyuran, 1895 yılında şimdiki Makedonya’nın Doyran kasabasında doğmuştur. 1912’de Balkan Harbi patlak verince halası ve kardeşi Ali Özdoyuran ile birlikte 16 yaşında Tekirdağ’a göç etmiştir. Aile, Rumeli göçmeni bir aile kökenine sahiptir.

Nazmi Özdoyuran, iş hayatına tarım ürünleri ticareti yaparak başlamış, daha sonra 1930’lu yıllarda bir ekmek fırını açarak francala ve ufak baston ekmeklerle Tekirdağ’daki ekmek üretimine yenilik getirmiştir. Ardından Askeriye’nin açmış olduğu ot ve arpa ihalelerini kazanarak ticari faaliyetlerini büyütmüştür. 1942 yılında Kurnalı Köprüsü mevkiinde küçük bir un fabrikasını satın almış ve aynı tesis içinde dört presli bir ayçiçeği kırma yağ fabrikası kurmuştur. Bu ilk sanayi yatırımı olan un ve yağ fabrikası, yıllar içinde büyüyerek diğer sanayi tesislerinin başlangıç noktası olmuştur.

Nazmi Özdoyuran, un fabrikasında geçirdiği bir kaza sonucu 1951 yılında vefat etmiştir. Bu olaydan sonra çocukları, mevcut tesisleri büyütüp elde ettikleri kazançlarla yeni fabrika yatırımları yapmışlardır.

Nazmi Özdoyuran’ın iki erkek ve iki kız çocuğu bulunmaktadır: İsmail, Kemal, Sebahat ve Melahat. İsmail Özdoyuran, üniversite tahsilini tamamladıktan sonra evlenip işin başına geçmiştir. Kardeşi Kemal Özdoyuran da üniversite eğitimini tamamladıktan sonra ağabeyi ile birlikte çalışmaya başlamıştır.

İsmail Özdoyuran ve eşi Meliha Özdoyuran’ın Ercüment, Gül ve Nilüfer isimli çocukları olmuştur. Kemal Özdoyuran ise Tekirdağ’ın tanınmış doktorlarından Ziya Karagöz’ün büyük kızı Melda Karagöz ile evlenmiştir. Bu evlilikten Nazmi, Ziya ve Serdar Özdoyuran isimli çocukları dünyaya gelmiştir. Kız kardeşlerden Melahat, Süleyman Eriş’in oğlu ve Eriş Yağ Fabrikası’nın sahibi Yusuf Eriş ile evlenmiştir. Yusuf Eriş, daha sonra Marmara Un Sanayi A.Ş.’nin kurucu ortaklarından biri olmuştur. Diğer kız kardeş Sebahat, Silivri’nin ileri gelen ailelerinden Mehmet Silivri ile evlenmiştir.

İsmail Özdoyuran, sanayiciliğin yanı sıra siyasete de katılmıştır. Önce DP’den Tekirdağ Belediye Başkanlığı, daha sonra ise 1960 İhtilali öncesinde DP Milletvekili olarak görev yapmıştır. Kemal Özdoyuran ise siyasete girmemiş, Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanlığı yapmıştır.

Ailenin yıllar içinde gerçekleştirdiği 8 sanayi tesisi yatırımı bulunmaktadır:

• Tekirdağ merkezde Özdoyuran Un ve İrmik Sanayi
• Çorlu’da Trakya Değirmencilik
• İstanbul Topkapı’da Bema Makarna Sanayi
• Tekirdağ Karavelil Bağlar mevkiinde Salat Trakya Yağ Sanayi
• Lüleburgaz-Büyükkarıştıran’da Doysan Yağ Sanayi
• Edirne Enez’de Semkur Salça Sanayi
• İstanbul Kağıthane’de Margarin Sanayi
• Tekirdağ’da ikinci Bema Makarna Sanayi

Ayrıca Koç Holding ile ortak olarak Tekirdağ’da Aymar Yağ Sanayi kurulmuştur. Bu tesisler, yıllarca Türkiye ekonomisine ve Trakya çiftçisine hizmet etmiştir.

1974 yılında İsmail ve Kemal Özdoyuran kardeşler işleri ayırmıştır. İsmail Özdoyuran, yağ sektörü kanadındaki Trakya Yağ Sanayi’ni devralırken, Kemal Özdoyuran un ve makarna kanadındaki Tekirdağ, Çorlu Un Fabrikaları ve Bema Makarna Fabrikası’nı almıştır. Daha sonra Kemal Özdoyuran, yağ sektörüne de girmek istemiş ve Lüleburgaz’da Öğretmenler Bankası, Ticaret Bankası ve Alarko Holding ortaklığıyla Doysan Yağ Sanayi Fabrikasını kurmuştur.

Özdoyuran ailesi, Tekirdağ Namık Kemal Lisesi’nin kurulmasına katkıda bulunmuş, Tekirdağ Özdoyuran Camii’ni yaptırmış ve ayrıca Tekirdağ merkezde, 1942’de alınan ilk un ve yağ fabrikasının bulunduğu alanda, Köprübaşı mevkiinde önce ortaklık olarak başlayan, daha sonra tüm hisseleri yabancı ortaklara devredilen Tekira AVM’yi inşa ettirmiştir.

Ailenin kurduğu Hatice Özdoyuran Vakfı, eğitim alanında sağladığı burslarla hayır işlerine devam etmektedir.

Ailenin 3. ve 4. kuşak temsilcileri, gıda dahil birçok farklı iş kolunda faaliyetlerini sürdürmektedir.